Wilde bijen en honingbijen, wat is het verschil?
Welkom op de BuzzHub, het kennisplatform van BeeGrateful
Beste bijenvriend,
We hebben een verrassing voor je! Bij deze lanceren we ons nieuwe kennisplatform, toegankelijk voor iedereen en in het bijzonder voor onze fantastische Great Buzzers, onze buurtwetenschappers, ware bijenliefhebbers en echte aanpakkers:
⭐️ BuzzHub ⭐️
verbinden, inspireren en activeren
Wat je hier kan verwachten? De BeeGrateful BuzzHub wordt de plek waar wij ons helemaal focussen op de wilde bijen die in ons land voorkomen.
Je leert op BuzzHub van alles over wilde bijen en hoe jij je voor deze bestuivers kan inzetten. Je kan je bijvoorbeeld aanmelden als Great Buzzer en ons helpen met het monitoren van bijenhotels!
Elke publicatie behandelen we een andere bij, of een onderwerp gerelateerd aan bestuivers en biodiversiteit. We zetten iedere 3 weken een nieuwe BIJles online en bouwen zo ons eigen kennisplatform uit.
De zakelijke nieuwsbrief blijft overigens gewoon bestaan, maar wordt vanaf nu eens per 6 weken verstuurd. Ook zal die meer over BeeGrateful zelf gaan. Zo houden we je op de hoogte van bijzondere mijlpalen!
BIJles: Wilde bijen en honingbijen, wat is het verschil?
De meeste mensen kennen maar enkele bijensoorten – hoeveel kan jij er nu bijvoorbeeld bedenken? Maar wist je dat Nederland wel 360 wilde bijensoorten kent? Deze bijen zijn stuk voor stuk even uniek en verschillen dan ook enorm van de bekende honingbij.
De meeste wilde bijen zijn solitair. Dat wil zeggen dat ze geen bijenkorf of koningin hebben. Ook maken ze geen honing of bijenwas. Wilde bijen zijn daarbij niet agressief en steken nagenoeg niet. Hun nestjes vind je meestal in de grond, in holle stengels of houtgaatjes. Elke soort heeft haar eigen voorkeuren, net als wij mensen!
Wilde bijen zijn echte flower powervrouwen en onmisbaar voor de bestuiving van bloemen en gewassen. Zonder hun gezoem zouden veel planten en landbouwgewassen, zoals fruit en groenten, simpelweg niet overleven. Uit onderzoek blijkt daarbij dat wilde bijen efficiënter en beter zijn in bestuiven dan de honingbij. Zonder wilde bijen, geen biodiversiteit.
Met uitsterven bedreigd
Toch gaat het met wilde bijen niet goed. Waar honingbijen nog worden beschermd door imkers, moeten wilde soorten het zelf maar zien te redden. Dat wordt steeds lastiger – met name door dingen die wij mensen met de planeet doen. Denk daarbij aan alle handelingen waarbij vervuiling optreedt, zoals door de uitstoot van stikstof, fosfaat of het gebruik van plastics. Giftige stoffen kunnen een plant of dier op talloze manieren aantasten.
Een ander groot probleem ontstaat doordat wij als mensen zo reislustig zijn: invasieve exoten komen met ons mee naar huis, of dat nou de bedoeling was of niet. Voor je het weet, kunnen deze plant- en diersoorten flinke schade aanrichten aan ons ecosysteem.
Op grotere schaal spelen er ook problemen. Zo wordt ons ecosysteem ernstig verzwakt door het verdwijnen of versnipperen van natuurgebieden. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer ze worden veranderd in landbouwgrond of als ze door wegen of bedrijventerreinen worden onderbroken. De gevolgen hiervan zijn ernstig, want de afname van wilde bijenpopulaties en biodiversiteit in de natuur is niet zomaar teruggedraaid.
Motoren van de natuur
Waarom is het nodig om zo veel mogelijk bijensoorten te behouden en beschermen? Dat zit zo: een gezonde wilde bijenpopulatie is essentieel voor een grote biodiversiteit en dus een gezond ecosysteem. Zo zorgen bijen voor een grote variatie aan bloemen, wat op zijn beurt weer vlinders, vogels en andere dieren aantrekt. Wilde bijen zijn dus meer dan alleen bestuivers: ze zijn de zoemende motoren van de natuur.
Wilde bijen zijn zoals gezegd uitstekende bestuivers. Dat hebben ze te danken aan een paar bijzondere eigenschappen:
Veel wilde bijensoorten zijn gespecialiseerd in het bestuiven van specifieke plantensoorten; met een duur woord noem je dit oligolectische bijensoorten. Dankzij deze co-evolutionaire relaties passen ze perfect bij elkaar.
Wilde bijen hebben naast hun harige pootjes ook speciale buikschuiers om stuifmeel te verzamelen en van bloem naar bloem te vervoeren.
Wilde bijen hebben unieke vliegpatronen en bezoeken bloemen op verschillende manieren. Dit maakt hen efficiënte bestuivers voor een breed scala aan planten.
Hoe effectief een wilde bij een plant kan bestuiven, hangt af van zowel de plantensoort als de bijensoort. Sommige planten hebben specifieke bestuivers nodig, terwijl andere beter floreren met generalisten. Daarbij wordt bijvoorbeeld een appel beter bestoven wanneer dat door verschillende soorten bijen gebeurt. Ook daarom moeten er meerdere bijensoorten bestaan!
Dit laat maar weer het belang van biodiversiteit zien: we moeten niet alleen honingbijen, maar ook klokjesbijen en bladsnijderbijen koesteren. Net als alle andere bestuivers! Samen zorgen ze voor een kleurrijke en bloeiende natuur.
Test je kennis!
Volgende keer…
BIJles: Wilde bijen en hun leefomgeving
Mooi initiatief! Zin om "bij" te leren ;) Greetz, Petra Kuijt Gemeente Leeuwarden